HISTORIA RASY

Nazwa. Tosa-inu lub Tosa-ken, to po prostu pies z Tosa, czyli miasta i regionu Tosa (obecnie Kochi) na wyspie Sikoku w Japonii. W Kraju Kwitnącej Wiśni psy tej rasy nazywano także sumo-inu, czyli psem do walk sumo lub Tosa Tôken (Touken), czyli japońskim psem bojowym z Tosa. Rasa ta znana jest także pod nazwami mastiff japoński lub pies samurajów.
Historia. Już ponad 200 lat temu samurajom towarzyszyły psy bojowe tosa. Aby wojownicy nie nudzili się przed bitwami, zachęcano ich do zajęcia się rywalizacją psów, która miała zastąpić walki między wojownikami. Reguły tych psich walk ustalił prawdopodobnie samuraj CHOZ-O-GABE, a były to zwyczaje zupełnie inne, niż praktykowane później w krajach Europy i USA.
Walczyły zawsze psy równe sobie, w układzie 1 na 1, a zasady i sposób walki był zbliżony do walk sumo. Należało zatem sprowadzić przeciwnika „do parteru”, tak aby nie mógł się wyzwolić, i utrzymać go w dominacji przez 3 minuty lub 5 jeśli walka trwała ponad 15 minut. Zranienie psa przerywało walkę. Dyskwalifikowano osobnika szczekającego, bojaźliwego (nie powinien cofać się więcej niż 3 kroki) lub celowo gryzącego przeciwnika. Walka trwała zwykle 5 do 30 minut i odbywała się w ciszy, na ośmiokątnej arenie o przekątnej 36 m otoczonej bambusowymi balustradami. Jeśli żaden pies nie został obezwładniony, wygrywał ten bardziej aktywny. Ocenie podlegały: czas trwania walki, jakość walki, męstwo. Bardziej cenione były zwycięstwa po długiej walce, niż te szybkie. Zwycięzca otrzymywał różnorodne tytuły, w zależności od rangi zawodów i już uzyskanego statusu. Jeden z najcenniejszych tytułów to yokozuma - mistrz walki. Przyznawane były również tytuły honorowe, np. Senshuken (Wielki Narodowy Japoński Zwycięzca), Gaifu Taisho dla najlepiej technicznie walczącego psa, Meiken Yokozuna (Wojownik Wielki Zwycięzca).
Walki psów w Japonii cieszyły się dużą popularnością, nastąpił rozwój hodowli psich wojowników. Pierwotnie były to psy rasy shikoku-inu, które reprezentowały 2 typy: pierwszy w charakterze szpica, podobny do shiba-inu i drugi, trochę bardziej masywny, podobny do bojowego mastiffa. W połowie XIX wieku, wraz z otwarciem Japonii na świat, nastąpił napływ ras europejskich. Rodzimego bojowego psa japońskiego Tosa zaczęto krzyżować z innymi rasami, m.in. z buldogiem (1872), mastiffem (1874), bernardynem i pointerem (1876) dogiem i bulterierem. Za bezpośrednich przodków współczesnej tosa-inu uznaje się Sakai-no Hiko, Daiganji-no Hatsu i Inagi-no Bucho pochodzące od hodowcy nazwiskiem Ohtaka, który skojarzył swojego shikoku-inu z potężnym psem europejskim. Na przełomie wieków walki psów w wielu miejscach utraciły rangę szlachetnego sportu i zapewne dlatego 1910-11 zostały w Japonii zakazane, a na właścicieli psów nałożono wysokie podatki. Rozwój rasy hamowała również epidemia wścieklizny. Pod koniec lat 20-tych XX wieku został określony wzorzec rasy, a mimo niesprzyjających warunków hodowla tos rozwijała się dynamicznie - na początku lat 30-tych było w Japonii ok. 5 tys. psów tej rasy. Prawdziwy kataklizm na hodowle tos sprowadziła II wojna światowa. Jej przetrwanie zawdzięczamy powstałej w 1928 roku organizacji ochrony ras japońskich Nippo, która wybrała 12 najlepszych osobników i przeniosła je na północ kraju do prefektury Aormi, gdzie bezpiecznie przeżyły wojnę i stały się początkiem odradzającej się populacji. Przy udziale psów z Korei i Tajwanu oraz ocalałych osobników japońskich ujednolicono wygląd psów i doprowadzono do poprzedniej świetności. Prawdopodobnie użyto przy tym także ras europejskich, np. doga de Bordeaux. W połowie XX wieku hodowle tos powoli się odradzały. Obecnie jest w Japonii ok. 4-5 tysięcy osobników. Psy tej rasy hodowane są też m.in. w USA, Meksyku, Kanadzie i niektórych krajach europejskich (np. w Polsce od 1991, Czechach, Słowacji, Holandii, Francji, Portugalii, Grecji, Włoszech, Rumunii, Rosji) oraz w Korei Pd. i na Tajwanie, choć tam przeważają inne rasy Too-Kyun Dosa i Mee-Kyun Dosa Mastiff o częściowo wspólnej z tosami historii.
Źródła: B.Wilcox i Ch. Walkowicz, Atlas Ras Psów Świata; artykuł L. Smitha w Molosserworld; informacje na stronach m.in. Molosser Dogs, Dog Breeds of the World; wywiad z Panem Hirose na stronie www.shaku1.com (kopia) oraz encyklopedie i inne opracowania.

Kontakt
Ciekawe Linki